Jaka jest różnica między obsługą lądowiska dla helikopterów na statkach typu FPSO a na platformach stacjonarnych?

Działalność na lądowiskach dla helikopterów na statkach typu FPSO (pływające jednostki do wydobycia, magazynowania i załadunku ropy) różni się od tej prowadzonej na platformach stacjonarnych przede wszystkim tym, że statki typu FPSO poruszają się wraz z falami. Dynamiczny ruch pływającej jednostki wiąże się z dodatkowymi zagrożeniami i złożonością, których nie ma w przypadku konstrukcji stacjonarnej. W niniejszym artykule omówiono kluczowe różnice w zakresie konstrukcji, przepisów, obowiązków personelu oraz wymagań szkoleniowych.

Czym różnią się pod względem konstrukcyjnym lądowiska dla helikopterów na platformach typu FPSO i na platformach stacjonarnych?

Główna różnica konstrukcyjna polega na tym, że lądowisko dla helikopterów na statku typu FPSO znajduje się na jednostce pływającej, która kołysze się wzdłużnie, poprzecznie i pionowo pod wpływem ruchów oceanu, podczas gdy lądowisko na platformie stacjonarnej jest zakotwiczone do dna morskiego i pozostaje zasadniczo nieruchome. Ruchy te mają wpływ na konstrukcję pokładu, kąty podejścia, technikę pilotowania oraz wymagania fizyczne stawiane personelowi lądowiska podczas każdej operacji.

Stałe lądowiska dla helikopterów to zazwyczaj konstrukcje podwyższone, zamontowane na stalowych podporach lub betonowych fundamentach grawitacyjnych. Ich położenie względem horyzontu jest przewidywalne, a piloci mogą polegać na stałych punktach odniesienia podczas podejścia i lądowania. Natomiast lądowiska na statkach typu FPSO znajdują się nad rufą statku lub w jej pobliżu i nieustannie się przemieszczają. Ich wysokość nad poziomem morza może się znacznie wahać w zależności od warunków załadunku, co zmienia otoczenie wizualne dla pilotów zbliżających się do lądowiska oraz warunki pracy załogi pokładowej.

Do dalszych różnic strukturalnych należą:

• Lądowiska dla helikopterów na platformach FPSO często charakteryzują się bardziej ograniczonymi sektorami podejścia ze względu na nadbudówkę statku, dźwigi oraz znajdujące się w pobliżu wysięgniki pochodni
• Wymagania dotyczące tarcia powierzchni pokładu oraz odprowadzania wody są bardziej rygorystyczne w przypadku jednostek typu FPSO ze względu na ciągły ruch i rozpryski wody
• Układ siatek i punkty mocowania na platformach FPSO muszą uwzględniać ruchy występujące podczas postoju statków powietrznych
• Systemy oświetlenia i oznakowania na jednostkach typu FPSO muszą pozostawać widoczne i dokładne niezależnie od zmian kursu statku

Dlaczego operacje na lądowisku dla helikopterów na platformach typu FPSO są uważane za bardziej złożone?

Operacje na lądowisku dla helikopterów na statkach typu FPSO są uznawane za bardziej złożone, ponieważ połączenie ruchu statku, pobliskich zagrożeń, takich jak wysięgniki pochodni i urządzenia technologiczne, oraz zmiennych warunków środowiskowych tworzy środowisko o wyższym ryzyku niż w przypadku instalacji stacjonarnej. Personel musi dostosować się do ruchomej powierzchni roboczej, zachowując jednocześnie ten sam standard bezpieczeństwa, co na każdym innym lądowisku dla helikopterów na morzu.

Ruch statku wpływa na niemal każdy aspekt działań prowadzonych na pokładzie. Asystent na lądowisku dla helikopterów przechodzący przez pokład podczas lądowania musi liczyć się z nieoczekiwanymi ruchami pod stopami. Operacje tankowania, zajmowanie pozycji w razie pożaru oraz kierowanie statkami powietrznymi wymagają większej świadomości sytuacyjnej, gdy platforma pod stopami nie jest nieruchoma.

Platformy FPSO są zazwyczaj zlokalizowane w bardziej odległych lub głębokowodnych obszarach, co zwiększa skalę skutków ewentualnych zdarzeń. Czas reakcji służb ratowniczych z lądu jest dłuższy, a liczba osób dostępnych na pokładzie, które mogłyby udzielić pomocy w przypadku poważnego zagrożenia, może być bardziej ograniczona. Czynniki te podnoszą stawkę każdego lotu helikopterem i podkreślają, dlaczego gruntowne szkolenie oraz rygorystyczne procedury są niezbędne dla każdej osoby pracującej na lądowisku helikopterowym platformy FPSO.

Jakie przepisy bezpieczeństwa mają zastosowanie do eksploatacji lądowisk dla helikopterów na morzu?

Działalność na pokładach helikopterowych na morzu podlega szeregowi międzynarodowych norm lotniczych, przepisom państwa bandery oraz wytycznym branżowym. Najczęściej stosowanym systemem w sektorze naftowym i gazowym jest norma szkoleniowa OPITO dotycząca działalności na morzu, która określa wymagania kompetencyjne dla personelu pokładów helikopterowych w ramach operacji prowadzonych na całym świecie.

Do najważniejszych źródeł regulacyjnych należą:

1. Załącznik 14 tom II ICAO określa międzynarodowe normy dotyczące projektowania i eksploatacji heliportów, w tym platform helikopterowych na morzu
2. Dokument CAP 437, opublikowany przez brytyjski Urząd Lotnictwa Cywilnego, zawiera szczegółowe normy dotyczące lądowisk dla śmigłowców na morzu i jest powszechnie stosowany na całym świecie
3. Wymogi państwa bandery mają zastosowanie do jednostek typu FPSO zarejestrowanych pod daną banderą krajową, nakładając na nie obowiązki wynikające z przepisów danej jurysdykcji
4. Normy OPITO określają wymagania dotyczące szkolenia i kompetencji asystentów na lądowisku dla helikopterów oraz kierowników zespołów reagowania kryzysowego na lądowisku dla helikopterów
5. W analizach bezpieczeństwa operatorów określono zasady specyficzne dla danego obiektu, które mają zastosowanie jako uzupełnienie powyższych ram

W przypadku konkretnie jednostek typu FPSO przepisy państwa bandery oraz zasady towarzystw klasyfikacyjnych stanowią dodatkowe utrudnienie. Ponieważ jednostka typu FPSO jest statkiem, podlega zarówno prawu morskiemu, jak i przepisom lotniczym, co oznacza, że operatorzy muszą jednocześnie spełniać wymagania wielu organów regulacyjnych.

Jakie szkolenia musi przejść personel obsługujący lądowisko dla helikopterów w przypadku pracy na platformie typu FPSO w porównaniu z pracą na platformie stacjonarnej?

Personel obsługujący lądowisko dla helikopterów, pracujący zarówno na jednostkach typu FPSO, jak i na platformach stacjonarnych, musi posiadać certyfikat OPITO potwierdzający ukończenie szkolenia z zakresu obsługi lądowiska dla helikopterów. Podstawowe kwalifikacje są takie same niezależnie od rodzaju instalacji, jednak praca na jednostkach typu FPSO może wymagać dodatkowej wiedzy na temat zagrożeń charakterystycznych dla tego typu statków oraz procedur awaryjnych wykraczających poza zakres obowiązujący na platformach stacjonarnych.

Do podstawowych kwalifikacji OPITO dla personelu pokładu helikopterowego należą kurs asystenta pokładu helikopterowego (HDA) oraz kurs kierownika zespołu reagowania kryzysowego na pokładzie helikopterowym (HERTL). Oba kursy są uznawane na całym świecie i wymagane przez większość operatorów, zanim dana osoba otrzyma pozwolenie na aktywną pracę na pokładzie helikopterowym.

Oprócz szkolenia dotyczącego lądowisk dla helikopterów wszyscy pracownicy platform morskich podróżujący helikopterem muszą posiadać ważny certyfikat HUET lub BOSIET przed wejściem na pokład helikoptera obsługującego platformy morskie. Szkolenie to obejmuje ewakuację z helikoptera pod wodą, techniki przetrwania oraz procedury awaryjne na wypadek wodowania. Na platformach typu FPSO, gdzie warunki lądowania helikopterów są bardziej dynamiczne, a statek może znajdować się dalej od brzegu, to szkolenie z zakresu przetrwania ma szczególne znaczenie.

Pracownicy przechodzący z stanowisk na platformach stacjonarnych na stanowiska związane z lądowiskiem dla helikopterów na statkach typu FPSO powinni również zapoznać się z:

• Świadomość ruchów statku i jej wpływ na prace na pokładzie
• Plany reagowania kryzysowego i procedury zbiórki dostosowane do potrzeb jednostek typu FPSO
• Zagrożenia związane z bliskością obiektów charakterystyczne dla jednostek typu FPSO, takie jak wysięgniki pochodni, dźwigi i instalacje technologiczne
• Protokoły komunikacyjne między załogą pokładową, sterownią obiektu a przybywającym pilotem

Kto odpowiada za bezpieczeństwo lądowiska dla helikopterów na instalacji morskiej?

Odpowiedzialność za bezpieczeństwo lądowiska dla helikopterów na instalacji morskiej spoczywa na operatorze instalacji, ale w praktyce jest ona przekazana kierownikowi instalacji morskiej (OIM) oraz oficerowi ds. lądowań na lądowisku dla helikopterów (HLO). HLO sprawuje bezpośrednią władzę nad wszystkimi działaniami prowadzonymi na lądowisku dla helikopterów i jest głównym punktem kontaktowym między instalacją a załogą helikoptera.

Osoba odpowiedzialna za operacje śmigłowcowe (HLO) ma za zadanie oceniać, czy warunki pozwalają na bezpieczne prowadzenie operacji śmigłowcowych, przekazywać pilotowi informacje o pogodzie i stanie pokładu, nadzorować pracę asystentów na lądowisku śmigłowcowym oraz dbać o to, by cały sprzęt i procedury spełniały wymagane standardy. Na statku typu FPSO osoba ta musi również uwzględniać ruch statku, jego kurs względem wiatru oraz wszelkie działania operacyjne na pokładzie, które mogłyby wpłynąć na bezpieczeństwo.

Wsparciem dla HLO jest zespół odpowiedzialny za lądowisko dla helikopterów, w skład którego zazwyczaj wchodzą przeszkoleni asystenci zajmujący się kierowaniem ruchem, zabezpieczeniem przeciwpożarowym oraz kontrolami po lądowaniu. Na większych platformach FPSO w skład tego zespołu może również wchodzić wyznaczony kierownik zespołu reagowania kryzysowego na lądowisku dla helikopterów, który koordynuje działania ratownicze w razie wystąpienia zdarzenia podczas operacji helikopterowych.

Ostatecznie to operator ponosi odpowiedzialność prawną za zapewnienie bezpieczeństwa na lądowisku dla helikopterów. Obejmuje to zapewnienie, by cały personel był przeszkolony zgodnie z wymaganymi standardami, sprzęt był regularnie konserwowany i kontrolowany, a procedury były aktualizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W jaki sposób FMTC Safety wspiera specjalistów ds. lądowisk dla helikopterów

Niezależnie od tego, czy pracujesz na stałej platformie, czy na jednostce typu FPSO, przed wejściem na lądowisko dla helikopterów niezbędne jest odbycie odpowiedniego, certyfikowanego szkolenia. Firma FMTC Safety oferuje pełen zakres akredytowanych przez OPITO kursów dotyczących bezpieczeństwa na lądowiskach dla helikopterów oraz bezpieczeństwa na morzu, przeznaczonych dla specjalistów z globalnego sektora naftowego, gazowego i energetycznego.

Oto, co oferujemy specjalistom ds. lądowisk dla helikopterów oraz ich pracodawcom:

• Kursy z zakresu obsługi lądowisk dla helikopterów z certyfikatem OPITO, w tym HDA i HERTL
• HUET, BOSIET, FOET oraz powiązane szkolenia z zakresu przetrwania w helikopterze
• Elastyczny harmonogram zajęć z gwarancją ciągłości kursu, nawet w przypadku małych grup
• Miejsca szkoleń w pobliżu głównych portów, lotnisk i ośrodków przemysłu morskiego
• Bezpłatna anulacja lub zmiana terminu do 24 godzin przed rozpoczęciem kursu
• 5 gwiazdek w serwisie Trustpilot na podstawie prawie 3000 zweryfikowanych opinii

Jeśli chcesz zarezerwować szkolenie z zakresu obsługi lądowisk dla helikopterów dla siebie lub swojego zespołu, skontaktuj się z nami za pośrednictwem naszej strony kontaktowej, a pomożemy Ci dobrać odpowiedni kurs i harmonogram dostosowany do wymagań Twojego projektu.